زخم پای دیابتی چیست؟

زخم پای دیابتی ایجاد زخم در پای افراد دیابتی است. این زخم های پا معمولا در بیماران دیابتی به مدت طولانی (بیش از 10-5 سال) دیده می شود. در بیماران مبتلا به دیابت کوتاه مدت نادر است. با افزایش مدت بیماری، احتمال بروز آن نیز افزایش می یابد. در 20 درصد از دیابتی ها، یعنی از هر 5 دیابتی، یک نفر در طول عمرشان خطر زخم پا وجود دارد. اگر زخم پا در بیماران دیابتی ایجاد شود، معمولاً یک زخم ساده نیست. این نشان دهنده دیابت پیشرفته است.

اگر زخم پا در بیماران دیابتی ایجاد شود، یا به دلیل نوروپاتی (آسیب انتهای عصب) یا انسداد عروقی (بیماری شریانی محیطی) است. عفونت در زخم شایع است و بهبود زخم را بسیار دشوارتر می کند. 80 درصد بیماران مبتلا به زخم پای دیابتی نوروپاتی (آسیب به انتهای عصبی)، 50 درصد انسداد عروقی و 30 تا 50 درصد عفونت دارند.

هر بیمار دیابتی که در پایش زخم ایجاد می شود باید از نظر انسداد عروق پا بررسی شود. سونوگرافی داپلر رنگی برای این کار کافی است. در صورت وجود انسداد عروقی، باز کردن این انسداد با آنژیوگرافی یا جراحی باعث تسریع در بهبود زخم می شود و گاهی اوقات می تواند از قطع پا یا انگشت جلوگیری کند.

یکی از مشکلات مهم در زخم پای دیابتی این است که بیمار فکر نمی کند ممکن است انسداد عروقی وجود داشته باشد و در این زمینه معاینه ای انجام نمی شود.

 زخم پای دیابتی معمولاً به دو دلیل ایجاد می شود:

  1.    آسیب به انتهای عصبی پا (نوروپاتی محیطی )
  2.    انسداد عروق پا یا بیماری شریان محیطی (به دلیل آترواسکلروز)

در برخی از بیماران، زخم پا تنها به دلیل آسیب انتهای عصبی ایجاد می شود. برخی از بیماران فقط انسداد عروقی دارند. برخی از بیماران هم آسیب به انتهای عصب و هم انسداد عروقی دارند. تغییر شکل پاها به دلیل نوروپاتی مرتبط با دیابت نیز احتمال ایجاد زخم را افزایش می دهد. بهبود را دشوار می کند.

بیشترین اهمیت این زخم ها این است که می توانند منجر به قطع عضو، یعنی قطع انگشت یا پا و در برخی موارد پا شوند. مهم ترین هدف در بهبود زخم پا جلوگیری از قطع عضو است. امروزه دیابت عامل اصلی چنین قطع عضوی است. قطع عضو را می توان در سطح انگشت، قسمتی از پا، مچ پا، زیر زانو یا بالای زانو انجام داد. مهم ترین راه برای بهبود زودهنگام زخم پای دیابتی، شروع درمان خیلی زود است. آنچه مهم تر از این است جلوگیری از زخم قبل از بیرون آمدن آن است. این را می توان با آموزش  پا برای بیماران دیابتی به دست آورد.

قطع پا به دلیل زخم‌های التیام‌ناپذیر پا  در بیماران دیابتی شایع است. بنابراین، محافظت از پا برای محافظت از زندگی نیز مهم است.

چگونه تشخیص دهیم؟

وجود زخم در انگشتان پای فردی که به مدت طولانی مبتلا به دیابت بوده است، تشخیص زخم پای دیابتی است. از آنجایی که تقریباً نیمی از این بیماران دارای انسداد عروقی خواهند بود، ارزیابی بیماران از این نظر بسیار مهم است.

برای درک انسداد عروق، معاینه نبض پای بیمار، معاینه فیزیکی خوب و در صورت لزوم سونوگرافی داپلر رنگی وریدهای پا کافی است. در صورت لزوم می توان معاینات بعدی مانند توموگرافی یا آنژیوگرافی MRI را انجام داد.

چگونه از زخم پا در دیابتی ها پیشگیری کنیم؟

پس از زخم روی پا یا انگشتان، بهبود زخم به زمان طولانی، درمان طولانی و تلاش طولانی نیاز دارد. برخی از زخم ها هرگز بهبود نمی یابند و ممکن است نیاز به قطع انگشت، پا یا پا داشته باشند. در واقع مهم ترین راه پیشگیری از آنها این است که بیماران دیابتی مراقبت از پا را به خوبی بدانند. امکان پیشگیری از زخم پا وجود دارد. صدمات بیشتر به دلیل فشار دادن یا ضربه زدن کفش، بریدگی های کوچک هنگام کوتاه کردن ناخن، یا عدم توانایی محافظت از انگشت یا پا به دلیل از دست دادن احساس در پا ایجاد می شود. مثلاً به انگشتانش ضربه می زند اما نمی فهمد چون احساس نمی کند. پابرهنه راه می رود و خراشیدگی یا خراش ناخن را احساس نمی کند. از آنجایی که پا سرد است آن را به بخاری نزدیک می کند و می سوزد اما سوزش را احساس نمی کند. یک دیابتی باید از همه اینها اجتناب کند و مراقبت از پا را بیاموزد.

روش های مورد استفاده در درمان زخم پای دیابتی:

در صورت امکان، ارزیابی هر زخم پا توسط متخصصان مفید است.  

  •  تمیز کردن زخم  
  •  بررسی وجود عفونت و درمان آن با آنتی بیوتیک در صورت لزوم
  •   در صورت وجود انسداد عروق، باز کردن این رگ ها با جراحی یا آنژیوگرافی
  •   در صورت نیاز اکسیژن درمانی هیپرباریک
  •  ارزیابی و پیگیری منظم زخم و ارائه آموزش مراقبت از پا برای جلوگیری از زخم مجدد.

درمان آنژیو در زخم پای دیابتی؟

نیمی از بیماران مبتلا به زخم پای دیابتی دارای انسداد عروقی هستند. اول از همه، باید دقیقا مشخص شود. برای این منظور ابتدا سونوگرافی داپلر رنگی انجام می شود. در صورت لزوم، آنژیوگرافی با توموگرافی یا ام آر آی انجام می شود تا مشخص شود که آیا انسداد عروقی وجود دارد یا خیر، در صورت وجود کدام رگ ها گرفتگی دارند و بهترین روش درمانی است.

در این بیماران روش باز کردن رگ معمولا آنژیوگرافی است. با این حال، انسداد عروق در زخم های پای دیابتی معمولا در رگ های کوچک زیر زانو و حتی در رگ های بسیار نازک در ناحیه پا رخ می دهد. این رگ ها نسبت به سایر رگ ها سخت تر باز می شوند. درمان آنژیو بیشتر طول می کشد. البته امکان بازکردن این رگ ها توسط پزشکان مجرب نیز وجود دارد.

التیام زخم بدون باز کردن انسداد عروق در زخم پای دیابتی بسیار دشوار و گاهی غیرممکن است. بنابراین اولین کاری که باید در این بیماران انجام شود بررسی وجود انسداد عروقی است و در صورت وجود انسداد عروقی در اسرع وقت رفع شود.

source: https://www.leventoguzkurt.com/diyabetik-ayak-yarasi

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.